Menu
Menu
LỜI DẪN ĐÌNH HOÀNG
Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội đã có lịch sử hàng nghìn năm tuổi với vô vàn trầm tích văn hóa độc đáo, trong đó phải kể đến một ngôi làng có tuổi đời hàng chục thế kỷ. Đó là làng Cổ Nhuế, nay thuộc phường Xuân Đỉnh và phường Đông Ngạc – Thành phố Hà Nội. Nói về ngôi làng này là nhắc đến một vùng đất của những truyền thuyết xa xưa, những di tích lịch sử độc đáo.
Cổ Nhuế xa xưa có tên gọi là Kẻ Noi. Về nguồn gốc của tên làng Noi, đến nay có khá nhiều lời giải thích khác nhau. Trong đó có truyền thuyết kể rằng: Sở dĩ có tên Noi bởi xưa kia đây là vùng đất có nhiều bãi lầy, dân làng đi lại phải “lội ngòi noi nước”. Thế là Noi có tên từ đó. Quanh thành Thăng Long xưa có khá nhiều ngôi làng tên Kẻ có thể kể ra đây: Kẻ Noi (Cổ Nhuế), Kẻ Mọc (Nhân Mục), Kẻ Cót (Yên Quyết), Kẻ Mẩy (Mễ Trì) rồi Kẻ Bưởi, Kẻ Mơ, Kẻ Giàn, Kẻ Cáo… “Theo ý nghĩa của ngôn từ Việt cổ, có thể hiểu từ “Kẻ” ở đây chỉ một cụm dân cư sống trên một địa bàn cụ thể. Kẻ Noi là người (ở làng) Noi. Để đơn giản, người ta hiểu: Kẻ Noi là làng Noi; Kẻ Mọc là làng Mọc; Kẻ Bưởi là làng Bưởi… Như vậy, ở đây “Kẻ” được đồng nhất với làng”.
Điều không thể phủ nhận là ở Cổ Nhuế vẫn còn bảo tồn được nhiều công trình kiến trúc cổ như ngôi đình làng thờ Đông Chinh Vương (được tôn làm Thành Hoàng làng) xây dựng từ thời Lý. Chùa Mốc, chùa Sùng Quang xây dựng từ thời Lý (tương truyền chùa Sùng Quang do Công chúa Minh Hiến – con vua Lý Thái Tổ góp tiền xây lên). Cây cầu Đá bắc qua sông Đào chảy qua làng được xây dựng từ năm 1726.
Cuối năm Mậu Thìn 1028, Vua Lý Thái Tổ băng hà, Thái Tử Phật Mã lên ngôi lấy hiệu là Thiên Thành, năm Thiên Thành thứ hai, sứ nhà Tống sang điếu tang Vua Lý Thái Tổ và mang sắc phong Vương của triều Đình nhà Tống cho Vua mới của nước Nam.
Biết sứ nhà Tống là người tinh thông phong thuỷ, Đông Chinh Vương bèn nhờ về Cổ Nhuế tìm giúp một nơi đất tốt để làm nền dựng đình làm nơi muôn đời thờ cúng. Tống sứ nhận lời. Đến một nơi, sứ Tống kinh ngạc, ngửa mặt lên trời, than rằng “Chỉ một chữ Thành, nghìn vàng còn ít; con người mong ước, trời ắt chiều lòng!”, rồi nói với mọi người: “Đất này sẽ đến ngày phát phú quý. Nên đặt hướng: mặt nhìn về Tây nam, lưng về phía Đông Bắc, Phân kim theo hướng Bắc Đông Bắc – Nam Tây Nam như thế thì sẽ bền, lâu dài cùng trời đất, tiếng thơm muôn thuở không mờ”. Rồi sứ giả đặt một viên gạch chính giữa phía trên huyệt đã phân kim mà dặn rằng: “Khi dựng đình thì lấy viên gạch làm mốc, không được xê dịch một ly”. Sau đó, sứ về tâu với Đông Chinh Vương: “Tiện sứ đã xem đất Cổ Nhuế, thấy mạch đất theo dòng Đại Giang, khí “khởi”, khí “phục” đến chỗ này thì ngưng kết. Đất này tả đưa, hữu đón; có thế rồng chầu, hổ phục,… Mạch đất ấy sẽ giàu sang phú quý, khó mà nói ra hết được…”.
Đông Chinh Vương rất hài lòng. Thấy dân Cổ Nhuế lúc đó nghèo khó, công chúa Minh Hiến, chị gái Đông Chinh Vương đã bỏ tiền bạc ra giúp dân xây dựng đình theo đúng phép tắc quy định.
Khi xây dựng Đình xong, dân làng dâng sớ xin được thờ công chúa Minh Hiến (chị gái Đông Chinh Vương) ở bên tả và Minh Đạo Phu nhân (vợ Đông Chinh Vương) ở bên hữu. Ngôi đình ấy còn gọi là đình Hoàng hoặc đình Chạ.
Đến năm 1983, nhà nước mở đường bộ Phạm Văn Đồng đi qua làng Cổ Nhuế có lấn vào ngôi đình, nên đình đã được di chuyển về vị trí hiện nay: 299 phố Trần Cung, nay thuộc Tổ dân phố Cổ Nhuế Hoàng, phường Xuân Đỉnh, thành phố Hà Nội. Đình được xây dựng xong vào năm 1985.
+ Năm 1994, Đình Hoàng được bộ Văn Hoá Thông tin cấp bằng chứng nhận di tích lịch sử văn hoá.
** Câu đối trụ cổng lớn tam quan Phía trước Đình Hoàng :
– Đông Chinh Vũ tích,Vạn thế linh từ, Nhuế thủy nhiễu hoàn, thần khí tại.
Bắc thảo Văn Châu, tứ phương yên trạch, Ngô cương cao trí, thánh công phù.
Lược ý là :
Võ công của thánh Đông Chinh, linh từ muôn đời sông Nhuế chảy quanh tồn tại thần khí.
-Đánh giặc Văn Châu phía Bắc, bốn phương yên ổn, gò con rết cao vậy thể hiện công đức của Hoàng Vương.
Kẻ Noi là vùng đất cổ, có lịch sử lâu đời, nằm sát phía Tây Bắc kinh thành Thăng Long xưa kia, trải qua nhiều biến thiên với thời gian, dấu xưa, vết cũ đã dần mai một, nhưng vẫn giữ lại được một lễ hội truyền thống gần 1000 năm tuổi – Lễ hội Đình Hoàng – Cổ Nhuế được cho là một trong những lễ hội lâu đời nhất trên đất Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội.
Nếu truyền thống được coi như một sức mạnh vật chất, thì âm vang ngày hội đã chứa đựng sức sống trường tồn của cội nguồn, là sức mạnh tinh thần cho mọi người dân đất Việt. Người Cổ Nhuế rất tự hào về lịch sử của quê hương, về những di tích lịch sử được nhà nước, thuộc các triều đại phong tặng. Họ cũng thấy rất rõ trách nhiệm đóng góp, vun đắp để quê hương ngày càng đẹp thêm về cốt cách, sâu đậm thêm về tình người trong sự phồn vinh của một làng quê vốn có truyền thống vẻ vang từ ngày mở đất, lập ấp, dựng làng đến nay.
Theo đường lối của Đảng và nhà nước, mọi giá trị tinh thần mang tính dân tộc đang được khơi dậy thì Hội Đình Hoàng Cổ Nhuế, cùng những ngôi đình, ngôi đền, ngôi chùa có từ thời Lý, thời Trần, quả là một món quà quý lịch sử để lại giữa mùa xuân đổi mới hôm nay./.
